مەزڵوم عەبدی؛ پردی نێوان بەرژەوەندییە نێودەوڵەتییەکان و مافە ڕەواکانی گەلی کورد.
لڤین-میر محەمەد
مەزڵوم عەبدی (ناسراو بە مەزڵوم کۆبانێ)، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە)، یەکێکە لە دیارترین سەرکردە سەربازی و سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە دەیەی ڕابردوودا. چیرۆکی ئەو لە سەرکردایەتیکردنی بەرگرییەکی سەخت لە کۆبانێ دژی چەکدارانی داعش دەستی پێکرد و گەیشتە ئاستێک کە ببێتە جێگەی متمانەی تەواوی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی. لەگەڵ گۆڕانکارییە خێراکانی گۆڕەپانی سووریا و ڕووخانی ڕژێمی پێشوو لە سەروەختی ساڵانی ٢٠٢٤-٢٠٢٥، ڕۆڵی مەزڵوم عەبدی لە فەرماندەیەکی شۆڕشگێڕەوە بۆ دیپلۆماتکارێکی پراگماتیک گۆڕاوە کە لە هەوڵی بەردەوامدایە بۆ پاراستنی دەستکەوتەکان و چارەنووسی کورد لە سووریایەکی نوێدا.
عەبدی بە فەرماندەییکردنی شەڕڤانان لە قۆناغە یەکلاکەرەوەکانی جەنگی دژی داعش (لەکۆبانێوە تا باغۆز)، سەلماندی کە هاوپەیمانێکی مەیدانیی ڕاستگۆ و کاریگەرە:
- شەراکەتی ستراتیژی: ئەمریکا و وڵاتانی ئەوروپا وەک باوەڕپێکراوترین هێزی سەر زەوی مامەڵەیان لەگەڵ هەسەدە بە سەرۆکایەتیی مەزڵوم عەبدی کرد. ئەمەش وایکرد ناوبراو ڕاستەوخۆ لەگەڵ کۆشکی سپی و کۆشکەکانی ئەلیزێ و وڵاتانی زلهێز بکەوێتە گفتوگۆوە.
- پاراستنی ئاسایشی جیهانی: سەرەڕای تەواوبوونی خەلافەتی داعش، عەبدی بەردەوام بووە لە پاراستنی ئاسایشی جیهان لەڕێگەی کۆنتڕۆڵکردنی کەمپەکانی تایبەت بە خێزانی چەکدارانی داعش و ڕووبەڕووبوونەوەی شانە نووستووەکانیان، کە تا ساڵی ٢٠٢٦ـیش وەک مەترسییەکی گەورە ماونەتەوە.
(٢٠٢٥ – ٢٠٢٦) دوای گۆڕانی دەسەڵات لە سووریا و پێکهێنانی حکومەتی ڕاگوزەری نوێ بە سەرۆکایەتیی محەمەد جۆڵانی (ئەحمەد شەرع)، گۆڕەپانەکە پێی نایە قۆناغێکی تەواو ئاڵۆزەوە. مەزڵوم عەبدی لەم دۆخەدا هەنگاوی واقیعبینانەی ناوە بۆ پاراستنی ناوچەکانی ڕۆژئاوای کوردستان:
- ڕێککەوتنی یەکخستنەوە: بە نێوەندگیریی ئەمریکا، هەسەدە گەیشتە ڕێککەوتنێکی مێژوویی لەگەڵ حکومەتی ڕاگوزەری دیمەشق بەمەبەستی تێکەڵکردنی هێزەکانی هەسەدە بە وەزارەتی بەرگریی سووریا لەپێناو پاراستنی سەقامگیری و کەمکردنەوەی هەڕەشەکانی تورکیا.
- پاراستنی ئیدارەی خۆجێی: لە نوێترین چاوپێکەوتنیدا لە شوباتی ٢٠٢٦ لەگەڵ کەناڵی (PBS News)ـی ئەمریکی، مەزڵوم عەبدی بە ڕاشکاوی ڕایگەیاند کە هەرچەندە ڕێککەوتنەکە لەگەڵ دیمەشق “باشترین بژاردە نییە بۆ کورد”، بەڵام لە ژێر سایەی دۆخی ئێستادا “باشترین دەرەنجامی بەردەستە” چونکە ئاگربەستی دەستەبەر کردووە و دەرگای گفتوگۆی بۆ هێشتنەوەی ئیدارەیەکی ناوچەیی بۆ کورد هێشتووەتەوە.
- هەڵوێستی یەکلاکەرەوە: عەبدی لە هەمان کاتدا هۆشداری داوە، ئەگەر حکومەتی نوێی سووریا ڕێککەوتنەکە پێشێل بکات یان هەڵبوەشێتەوە، ئەوان هێزەکانیان ناکشێننەوە و “تا دواین هەناسە بەرگری لە ناوچە کوردییەکان دەکەن”.
مەزڵوم عەبدی تەنها پشت بە گۆڕەپانی مەیدانی نابەستێت، بەڵکو لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٦دا چەندین جوڵەی دیپلۆماسیی گرنگی ئەنجامداوە بۆ دروستکردنی کۆدەنگی:
- هەماهەنگی لەگەڵ هەرێمی کوردستان: لە مانگەکانی کانوونی دووەم و شوباتی ٢٠٢٦، عەبدی سەردانی هەرێمی کوردستانی کرد و لەگەڵ هەریەک لە نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، و بافڵ تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کۆبووەوە. ئامانجی ئەم کۆبوونەوانە یەکخستنی هەڵوێستی کورد و بەدەستهێنانی پشتیوانی بووە لەم قۆناغە هەستیارەی سووریادا.
- بەردەوامیی پەیوەندی لەگەڵ واشنتن: لە شوباتی ٢٠٢٦، عەبدی لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سووریا کۆبووەوە، کە تێیدا جەختیان لە بەردەوامیی پاڵپشتییەکانی ئەمریکا کردەوە بۆ پێکهێنانی سووریایەکی گشتگیر کە مافی تەواوی پێکهاتەکانی تێدا پارێزراو بێت، هەروەها هۆشداری دا لە مەترسییەکانی کشانەوەی کتوپڕی هێزەکانی ئەمریکا.
مەزڵوم عەبدی توانیویەتی لە فەرماندەیەکی سەربازیی ناو کۆڵانە وێرانەکانی کۆبانێوە، خۆی وەک سەرکردەیەکی ستراتیژیی گۆڕەپانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بسەلمێنێت. سەرەڕای کەمبوونەوەی ڕووبەری کۆنتڕۆڵی هێزەکانی لە سایەی گۆڕانکارییە گەورەکانی ساڵی ٢٠٢٥ و ٢٠٢٦ و گوشارە بەردەوامەکان، پراگماتیزم و توانای دانوستانی مەزڵوم عەبدی وایکردووە هێشتا وەک کلیلی سەقامگیری لە باکووری سووریا و باوەڕپێکراوترین هاوپەیمانی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بمێنێتەوە.
