لە باشورەوە باسی ئەخلاق بۆ رۆژئاوا دەكەن

لوقمان غەفوور
12.10.2019

لەچەند رۆژی رابردوودا وێنەی تەڵخ و پڕ لە شوخت لەتۆڕە كۆمەڵایەتییەكانی باشووری كوردستانەوە پیشانی یەكتری درا. یان یەكپارچە هەموو بوون بە شۆڕشگێڕێكی پێرفێكت، یان دنیای سیاسەتیان لە منداڵدانی ئەخلاقدا دەرهێنا. پیشاندانی هەردوو وێنەكە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكانەوە بۆ كەسێك كە تەنیا لە شاشەی تیڤی كوردی نێو ماڵەكەی خۆیەوە لە دنیای سیاسەت بڕوانێت، ئاساییە. بەڵام بۆ كەسێك كە لەنێو دنیای نووسین و مەعریفەدا ژیابێت، سەیرە تێڕوانینی وا بێت. كورتبینی لە دنیابینی خەڵكی باشوردا كە زۆرجار بەعەقڵی هەشتاكان بیردەكەنەوە، خراپە. لە چەند دیمەنێكی كورت-دا ئەو دنیابینییەی كورتبینەكان دەخەمەڕوو.

دیمەنی یەكەم: كوردایەتی بە تێگەیشتنە كلاسیكییەكەی ئەبێت خەبات بێت بۆ هەر چوار پارچەی كوردستان، ئیتر بێ ئەگەر و چەند و چوون. بەڵام ئایا لە بنەڕەتەوە لای باشور وایە. گریمان پەكەكە بۆئەوەی بەهانە نەدات بەدەست توركیاوە ناچێتە بەرەی شەڕەوە، بەڵام ئەگەر دوو پارچەكەی تری كوردستان دەزانن رۆژئاوا بەخوێن بەرگری لێدەكرێت ئەوە پێویستە هەرچی پێشمەرگەی كوردستان لە باشور و خۆرهەڵاتەوە رووبكەنە رۆژئاواو دژی سوپای فاشستی تورك بجەنگن. بەڵام لە باشورەوە وێنەیەكی تەڵخ لە تۆڕەكۆمەڵایەتییەكانەوە نمایش دەكەین ئەمانەوێت مارێنزی ئەمریكی لەبری پێشمەرگە بچێت شەڕ بكات. بەڵام كەس هەیە لە خۆی پرسیبێت ئەم تێڕوانینە راستە!؟ باشور 180 هەزار پێشمەرگەی هەیە، جگە لەوەی "هێزی رۆژ" وا پرۆپاگەندەیان دەكرد هێزی هەر چوار پارچەی كوردستانە و 10 هەزار كەس دەبن و مووچەیان لەسەر وەزارەتی پێشمەرگەی هەرێمی كوردستانە، ئەمانە لە كوێن؟

كوردێكی ئەو باشورە باس لە بێئەخلاقی ترەمپ دەكات. گریمان قسەكەی ئەو تەواوە. بەڵام ئەگەر باس لە بێئەخلاقی بكەین ئەبێت لەو خاڵەوە دەست پێبكەین كە خۆمانی تێدا نیشتەجێین. ناكرێت لەباشورەوە سنوور بۆ ئەخلاقی ترەمپ بكێشین لەكاتێكدا ئەم هاوڕێیە بەهەموو تەمەنی یەك وشەی بەرامبەر نائەخلاقی حزبی كوردی و سەركردەكانی نەنووسیوە

دیمەنی دووەم: كوردێكی ئەو باشورە باس لە بێئەخلاقی ترەمپ دەكات. گریمان قسەكەی ئەو تەواوە. بەڵام ئەگەر باس لە بێئەخلاقی بكەین ئەبێت لەو خاڵەوە دەست پێبكەین كە خۆمانی تێدا نیشتەجێین. ناكرێت لەباشورەوە سنوور بۆ ئەخلاقی ترەمپ بكێشین لەكاتێكدا ئەم هاوڕێیە بەهەموو تەمەنی یەك وشەی بەرامبەر نائەخلاقی حزبی كوردی و سەركردەكانی نەنووسیوە. كە لەكوردستان بووم رۆژ نەبوو وتارێك لەسەر یەكێتی و پارتی و سەركردە شكستخواردووەكانی كورد نەنووسم. هۆكارەكەی ئەوە بوو، ئەمانە لەبەر دەستمدا بوون. بەڵام كاتێك گەیشتمە ئەمریكا، كەمترین قسە لەسەر پۆخڵەواتییەكانی سیاسەتی سەركردایەتی كورد دەكەم، چونكە ئەمانە لەبەردەستی من نین. كەواتە دیمەنە تەڵخەكە ئەوەیە تۆ 27 ساڵی تەمەنت لەگەڵ نائەخلاقی سەركردایەتی سیاسی كورددا بەسەر بردووە و یەك وشەت لەسەر پێشێلكردنی ئینسانی باشور لەسەردەستی سەركردەكانی نەوتووە، ئێستا وانەی ئەخلاقی چی بە ترەمپ دەفرۆشیتەوە؟

دیمەنی سێیەم: بەنامەی برادەرێك تێر پێكەنیم كە بۆی ناردم. وتی: تۆ ئەمریكیانە ئەنووسیت؟ سەیرە من لە ئەمریكا ئەژیم، ئەی ئەتەوێت چۆن بنوسم! من سیستمی ئەمریكیم خۆش دەوێت، چونكە ئەكتەرێكی بەناوبانگی هۆلیود "رۆبەرت دی نیرۆ" لە بەخشینی خەڵاتێكی سینەمایدا لەبەردەم 1000 ئەكتەر و سینەماكاردا لە هۆڵێكدا یەكەم قسەی وتی: "فەك ترەمپ". كام سینەماكار و شاعیر و رۆشنبیر و كەسی بەجەرگ لە هۆڵێكدابەم فلۆنتلییەوە ئەم دوو وشەیە بە مناڵی بەرپرسێكی كورد بڵێت. كەواتە من سیستمەكەم خۆشدەوێت چونكە منیش بەیانی ئەتوانم لەناو هۆڵی خوێندنەكەمدا لەبەردەم مامۆستاكەمدا بڵێم: "فەك ترەمپ". دیمەنە تەڵخاوییەكە ئەوەیە تۆ لەباشورەوە نەخشەی دیموكراتی بۆ ئەمریكا مەكێشە كە رۆژنامەنووس و نووسەرانی ئەمریكا زیاتر لە 20 كتێبی توندیان لەسەر ترەمپ نووسیوە و شڕو شیتاڵی سەرۆك ترەمپ هەڵدەماڵن، رۆژ نییە میدیاكارێك ترەمپ نەكات بەناو تونێڵی رەخنەدا، بەڵام تۆ بە وتارێك تا ئێستا نەتوێراوە نەك باسی سەركردەیەك، بەڵكو باسی ئابڕووچوونی 31ی ئاب و 16ی ئۆكتۆبەر بكەیت. بەئەرك نەبێت تۆ باسی مەودای دیموكراسی بۆ ئەو سنوورە تەسكەی باشور بكێشە كە بەرژەوەندی حزبیت هەیە بۆیە بێدەنگی، ئەو كات باس مافی مرۆڤ و بێشێلكاری بكە لە سیاسەتی ئەمریكای سەردەمی ترەمپ-دا.

ئایا كشانەوەی ئەمریكا لە سوریا و جێهێشتنی كوردەكان بە تۆمەت حیسابە لەسەر ترەمپ؟. بێگومان نەخێر، چونكە هیچ رێككەوتنێكی سەر كاغەز نییە لەنێوان ئەمریكا و كوردەكان

دیمەنی چوارەم: میدیاكاری ئەمریكی زۆرجار لەسەر سۆز كاردەكات بۆئەوەی دنیای سیاسەت بجوڵێنێت، رەنگە سوپاسالارێكی ئەمریكی كە قسە بۆ میدیایەك دەكات تا دەگاتە میدیای كوردی لەنێو واتە واتدا رستە راستەكە بە پوختی ناناسرێتەوە. خاتوونێكی رۆژنامەنووسی ئەمریكی دەیگێڕێتەوە كاتێك پەیوەندی لەگەڵ سەربازێكی ئەمریكی كردووە، سەربازەكە وتویەتی هەست بەشەرمەزاری دەكەم كاتێك دەبینم بەبەرچاومەوە هێرش دەكرێتە سەر كوردەكان. ئەم قسەیە تەنیا بۆ ناو دێڕی شیعری شاعیرێكی باشور جوانە و بەبەلاش لە سوچی رۆژنامەیەكدا بڵاویكاتەوە. بۆیە زۆری ئەوانەی عەوداڵن بە شیعرەوە ئەم وتەیان گواستەوە. ئەم دێڕەی وتارەكەی ئەم خاتوونە رۆژنامەنووسە، هیچی لە وتارەكەی "كۆڵن كاهڵ" كەمتر نەبوو كە هەشت مانگ لەمەوبەر لە وتارێكدا لە واشنتۆن پۆست بەخەیاڵ چۆنێتی سەرهەڵدانی لێدانی ئێرانی لەلایەن ئەمریكاوە بڵاوكردەوە كە لەمانگی ئۆگەست دا روودەدات.

دیمەنی پێنجەم: كاتێك گەیشتمە ئەمریكا كەیس وۆركەرەكەم پێیوتم هەرچیت كرد لەگەڵ هەر كۆمپانیا و كەسێك بە نووسراوی كاغەز بیكە، لەئەمریكا بەڵێنی دەمی ناخوات. ئەم قسەیە هاوشێوەی وتارەی "ستیڤن برایەن"ە كە لە ئاسیا تایم بڵاویكردۆتەوە كە دەڵێت: "ئایا كشانەوەی ئەمریكا لە سوریا و جێهێشتنی كوردەكان بە تۆمەت حیسابە لەسەر ترەمپ؟. بێگومان نەخێر، چونكە هیچ رێككەوتنێكی سەر كاغەز نییە لەنێوان ئەمریكا و كوردەكان، هەرچەندە ناتوانین بەڵێنی دەمی بخەینە دەرەوەی بازنەی رێككەوتن بە كوردەكان بەڵام بناغەی یاسایی بۆ ئەم وەعد و بەڵێنانە كارێكی یاسایی ناگرێتەخۆی". بۆیە دیمەنە تەڵخاوییەكە ئەوەیە كە رۆژئاوا خۆیان ئەم هەقیقەتە ئەزانن بۆیە لە هەندێك لێدوانی دژ بە ئەمریكا خۆیان بەدوور دەگرن. ئەوان ئارامترن و واقیعبین ترن. واقعبین ترن چونكە كاتێك هێزەكانی سوریای دیموكرات چەكی پێشكەوتووی "جاڤلن و تۆو"ی دژە تانك ئەتەقێنن، كە ئەمریكا پێی بەخشیون توانی تێكشكاندنی بەهێزترین تانكی وەك لیوبارد ئەی 72 ئەڵمانی و ئێم ئەی تووی ئەمریكی هەیە. ئەزانن ئەم شەڕە ئەگەر درێژە بكێشێت پێویستی بە هێزی لۆجستی بەهێز و زیاتر هەیە كە تەنیا ئەمریكا بۆیان دابیندەكات. ئەوان تەنیا بیر لەمڕۆ ناكەنەوە بیر لە سبەی و داهاتوو دەكەنەوە كە رۆژێك دێت ئەو ناوچەیە دەبێت بە ناوچەیەكی ئارامی سەربەخۆ.

 توركیا چەند شوێنێكی داگیركردووە و دەیەوێت زیاتریش داگیر بكات، چونكە شەڕی كۆنەقین دەكات. دەیەوێت تۆڵەی شەوانی ساڵی نەوەدەكان بكاتەوە كە چۆن پەكەكە لە لە سنوری كۆبانی و تەلئەبیز و رەئسلعەین و درباسییەوە خۆیان دەكرد بەسنووری توركیادا و جەندرمەكانی توركیایان تەمبێ و بیراز دەكرد

دیمەنی شەشەم: سوریا هاوكێشەیەكی ئاڵۆز و پڕ خوێناوییە. رووسەكان خۆیان بەخاوەن ماڵ دەزانن چونكە پێیان وایە ئەوان لەلایەن رژێمەكەی ئەسەدەوە بانگهێشت كراون. ئێران بەخاكی خۆی ئەزانێت تەراتێنی تێدا بكات چونكە لەسەردەمی حافز ئەسەدەوە هاوپەیمانە. توركیا چەند شوێنێكی داگیركردووە و دەیەوێت زیاتریش داگیر بكات، چونكە شەڕی كۆنەقین دەكات. دەیەوێت تۆڵەی شەوانی ساڵی نەوەدەكان بكاتەوە كە چۆن پەكەكە لە لە سنوری كۆبانی و تەلئەبیز و رەئسلعەین و درباسییەوە خۆیان دەكرد بەسنووری توركیادا و جەندرمەكانی توركیایان تەمبێ و بیراز دەكرد. ئەگەر كەسێك "كتێبەكەی محەمەد" بخوێنێتەوە كە باس لەو سەربازانە دەكات لەناو بەرەكانی جەنگ لەگەڵ پەكەكە جەنگیوین ئەو دیمەنانەی چنگدەكەوێت. هەرچی ئەمریكایە درەنگوەخت گەیشتە ناو تەپوتۆزی سوریاوە، دوو مانگ لەمەوبەر لە وتارێكم بڵاوكردەوە بەزمانی ئینگلیزی لە ژێر ناوی "تەمبێكردنی ئێران پێویستە"، باسم لەوەكرد كە یەكێك لەهەڵە ستراتیژییەكانی ئیدارەی ئۆباما لەوەدابوو كە درەنگ خۆی گەیاندە سوریا. كە چووە سوریا دژی تیرۆر چووە. دیمەنە تەڵخاوییەكەی بینینی باشور ئەوەیە پێیانوایە نابێت لە ناو جەنگدا كەس بكوژرێت.

كۆتا ئەگەر پێویست بكات دیمەنی حەوتەم و هەشتەم و نۆیەم بۆ بینی وێنە تەڵخاوییەكەی باشور ئەكێشم كە لە دیمەنی حەوتەمدا چۆن كەوتوونەتە ژێر كاریگەری میدیای درۆزنی عەرەبی، لە هەشتەمدا باس لەوە دەكەم ئەوەی لە كۆنگرێس و كۆنگرێسمانەكانی ئەمریكا چاوەڕێی ئەكەن، وانییە، لەدیمەنی تەڵخاوی نۆیەمدا بەكورتی ئەڵێم حزبییەكانی باشور هەموو جیهان بەخزمەتكاری خۆی ئەزانێت لەكاتێكدا خۆیان خزمەتكاری بەرپرسەكانیانن

copyright 2019, All Rights Reserved Developed by TeraTarget for Digital Intelligence and IT Innovations