چی ڕوودەدات كاتێك بەریتانیا لە یەكێتی ئەوروپا جیادەبێتەوە

30.01.2020

لڤین: تایبەت
هەزار و 317 رۆژ پاش هەڵبژاردنەكانی بەریتانیا بۆ چوونەدەرەوە لە یەكێتیی ئەوروپا، دواجار نیوە شەوی هەینی 31-1-2020 ئەنجامەكانی هەڵبژاردنەكە جێبەجێدەكرێن و بەریتانیا بە فەرمی لە یەكێتیەكە دەچێتە دەرەوە. 

یەك رۆژ دوای ئەوە چی روودەدات؟

لە سەرەتا، هیچی وا روونادات، قۆناخێكی راگوزەری 11 مانگی دەستپێدەكات كە بازرگانیی نێوان بەریتانیا و یەكێتیی ئەوروپا بەشێوەیەكی ئاسایی وەكو جاران بەڕێوەدەبرێت.

ئەم قۆناخە بوار بە لەندەن و برۆكسل دەدات بتوانن گفتوگۆ لەسەر رێككەوتنی نوێ بكەن و بڕیار لەسەر پەیوەندیی داهاتووی نێوان خۆیان بدەن، هاوكات هەندێك گۆڕانكاری كردارییش روودەدەن. 

بە شێوەیەكی تیۆری، حكومەتی بەریتانیا تاوەكو رۆژی هەینی پێش كاژێر 02:00ـی نیوەشەو بە كاتی هەولێر، دەتوانێت بڕیارەكەی هەڵبوەشێنێتەوە و لە یەكێتییەكەدا بمێنێتەوە هەروەكو هیچ رووینەدابێت، بەڵام خولەكێكیش دوای ئەو وادەیە، ناتوانێت بگەڕێتەوە.  

بە چوونەدەرەوەی بەریتانیا لە یەكێتیی ئەوروپا ئەم گۆڕانكارییانە روودەدەن:

- بەریتانیا دەبێتە یەكەم وڵات كە لە یەكێتیی ئەوروپا رۆیشتبێتە دەرەوە
- یەكێتیی ئەوروپا 66 ملیۆن دانیشتوو لەدەستدەدات و ژمارەی دانیشتووانی دەبێتە 446 ملیۆن كەس
- رووبەری یەكێتیی ئەوروپا بە رێژەی 5.5% بچووكدەبێتەوە
 - ئاڵای بەریتانیا لە پەرلەمانی یەكێتییەكە دەهێنرێتە خوارەوە و نامێنێت
 -  نوێنەرانی بەریتانیا كە ژمارەیان 73كەسە لە مانگی ئایاری ئەم ساڵ كورسییەكانیان لە پەرلەمانی یەكێتیی ئەوروپا بەجێدەهێڵن
-  لەو كورسییانە 27كورسی دابەشدەكرێن بەسەر نوێنەری وڵاتەكانی دیكەی ئەندام لە یەكێتییەكە
-  كورسییەكانیتر كە ژمارەیان 46كورسیە بۆ ئەندامانی داهاتووی یەكێتییەكە دەهێڵدرێنەوە
- بەریتانیا هیچی دیكە ناتوانێت كاندیدی بۆ كۆمیسیۆنی ئەوروپا هەبێت
- بۆریس جۆنسن یان هەر سەرۆكوەزیرانێكی دیكەی بەریتانی بانگهێشت ناكرێت بۆ كۆبوونەوەی سەركردەكان لە ئەنجوومەنی ئەوروپا
- وەزیرەكانیشیان ناتوانن لە كۆبوونەوەكانی ئەنجوومەنەكە بەشداربن
- بەریتانییەكان ناتوانن هیچ پۆستێك لە برۆكسل بەدەستبێنن مەگەر رەگەزنامەی وڵاتێكی دیكەیان هەبێت كە ئەندام بێت لە یەكێتییەكە
- تاوەكو كۆتاییهاتنی قۆناخی راگوزەر، بەریتانیا بەشداردەبێت لە دابینكردنی بودجەی یەكێتیی ئەوروپا
- ئەو بڕە بودجەیەی كە بەریتانیا بۆ یەكێتییەكە دابینی دەكات، دووەم گەورەترین بڕە بودجەیە لەدوای بڕە بودجەی ئەڵمانیا

مافی هاووڵاتیبوون

بەگوێرەی ئامارەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان، نزیكەی ملیۆنێك و 200 هەزار بەریتانی لە بەشەكانی دیكەی یەكێتیی ئەوروپا دەژین، بەشی هەرە زۆریان لە ئیسپانیا، ئێرلەندا، فەرەنسا، ئەڵمانیا، و ئیتاڵیا نیشتەجێن

دوو ملیۆن و 900 هەزار هاووڵاتی وڵاتەكانی دیكەی ئەندام لە یەكێتیی ئەوروپا لە شانشینە یەكگرتووەكانی بەریتانیا دەژین كە 4.6%ـی دانیشتووانی وڵاتەكە پێكدەهێنن.

بەپێی بەندەكانی رێككەوتنی نێوانیان، دوای جێبەجێكردنی برێكزیت، هاووڵاتییانی هەر لایەكیان وەكو پێشوو دەتوانن لە لایەكەی دیكە بمێننەوە و كاربكەن، بەڵام پێویست دەكات هاووڵاتیانی بەریتانی لە یەكێتیی ئەوروپا و هاووڵاتیانی وڵاتەكانی نێو یەكێتییەكە لە بەریتانیا بە هەندێك رێكاری یاساییدا بڕۆن.

ئازادیی هاتووچۆكردن لەنێوان یەكێتیی ئەوروپا و بەریتانیا تاوەكو كۆتایی قۆناخی راگوزەر كارا دەبێت، دوای ئەوە هاووڵاتی وڵاتەكانی ئەندام لە یەكێتییەكە تەنها ئەو كاتە دەتوانن لە بەریتانیا بمێننەوە كە بەردەوامبن لە كارەكانیان.

دانووستاندنەكان

دانووستاندەكان لەسەر برێكزیت لەنێوان بەریتانیا و یەكێتیی ئەوروپا چەند ساڵێك بەڕێوەدەچن، بەڵام دوای رۆژی هەینی، گۆڕانكارییان بەسەردادێت و ماددەی 50 لە پەیماننامەی ئەوروپی ‌هەڵدەوەشێتەوە و بەریتانیا دەبێتە لایەنی سێیەم تاوەكو كۆتایی قۆناخی راگوزەر بەریتانیا پابەنددەبێت بە یاسای ئەوروپی و دادگای ئەوروپا.
ئێستا بەریتانیا و یەكێتیی ئەوروپا لەسەر پەیوەندیی بازرگانیی نێوانیان لە دانووستاندان. لە ئەگەری گەیشتن بە هەر رێككەوتنێكی بازرگانی، دەبێت لەلایەن 30 پەرلەمانی هەرێمی و نیشتمانییەوە پەسەندبكرێت تاوەكو بتوانرێت جێبەجێبكرێت.

پەرلەمانتارانی بەریتانیا بۆ دوایین جار بەشداری لە دانیشتنی پەرلەمانی ئەوروپا دەكەن

پەرلەمانتارانی بەریتانی لە یەكێتیی ئەوروپا رۆژێكی خەمگین و پر لە بیرەوەری تێپەڕ دەكەن، سبەی پێنجشەممە بۆ دوایین جار بەشداری لە دانیشتنی پەرلەمانی ئەوروپا دەكەن و كۆتایی بەو دۆستایەتییە دێنن كە نزیكەی 50 ساڵە لە رێگەی كۆبوونەوە لەگەڵ یەكدی دروستیان كردووە.

ریچارد كۆربێت، پەرلەمانتاری بەریتانیایە لە پەرلەمانی ئەوروپا و دەڵێت "ئەمە لە بنەڕەتەوە یەكێكە لە خەمگینییەكان، ئەمە كۆتاییهاتنی چەندساڵەی بەشداریمانە لە پەرلەمانی ئەوروپا. دۆستاییەتیی زۆرمان دروستكرد و هەمووی بەرەو كۆتایی دەچێت. ئێمە یارمەتیدەربووین یەكێتیی ئەوروپا دیموكراتتربێت، ئێمە یارمەتیدەربووین سیاسەتی باشتر داڕێژین، هاوكات توڕەیشین، چۆن گەیشتین بەم قۆناخە؟ چۆن بەو پێگەیە گەیشتین؟"

ئەوەی ئێستا لەنێوان بەریتانیا و یەكێتیی ئەوروپا ماوە ئەوەیە كە چۆن لە داهاتوودا هاوئاهەنگی بەیەكەوە بكەن.

2071 جار بینراوە

زیاتر

copyright 2019, All Rights Reserved Developed by TeraTarget for Digital Intelligence and IT Innovations