مام جەلال ژیانی گەنجی و سەرەتاكانی سیاسیەتكردنی دەگێڕێتەوە

04.10.2019

لڤین: 
ئەمڕۆ دوو ساڵ بەسەر كۆچی دوایی مام جەلال، یەكەمین سەرۆك كۆماری هەڵبژێردراوی عێراق تێدەپەڕێ‌، لە زاری خۆیەوە پێش ئەوەی كۆچی دوایی بكات باس لە ژیانی گەنجی خۆی دەكات و وردەكاریەكانی دەگێڕێتەوە. 

یاداشتەكانی مام جەلال كە لەتارانی پایتەختی ئێران بەزمانی فارسی لەلایەن عیرفانی قانعی فەرد لەدووتوێی كتێبێكی قەبارە گەورەی 1056 لاپەڕەیدا بەناوی "پاش 60 ساڵ" بڵاوكراوەتەوە.

مام جەلال، هەرچەندە لەناسنامەكەیدا یەكی حوزەیران 1933 نووسراوە، بەڵام  لەتۆماری خوێندنگەكەیدا ساڵی لەدایكبوونی 1934 نووسراوە، بەڵام ئەوە روونە كە ناوبراو لەدێی كلكانی نزیك دوكان لەدایكبووە، ئەو لە گێڕانەوەكانیدا باسی لە منداڵی خۆی كردووە و دەڵێت: منداڵێكی زۆر هار‌و لاسار بووم، خەریكی شەڕە گەڕەك‌و لەكوتەك وەشاندن‌و كوتەك خواردنیشدا ئامادەو بەشدار بووم.

ئامادەكاری یاداشەكانی مام جەلال لەسەرەتای گێڕانەوەی یاداشتەكانیدا ئاماژە بەوە دەكات كە ساڵڕۆژی لەدایكبوونی "جەلال كوڕی حسامەدین نوروڵا" بەروونی دیار نییە ".

تاڵەبانی باسی ئەوەی كردووە هەرگیز لە بیری ناكات "جارێكیان حەنا ئەفەندی مامۆستام لەسەر رادەربڕینی سیاسی دوو داری لەدەستمدا، ئەمە بوو بەدەرسێك كە دواتر منی وادار بەگوێگرتن لەرای جیاواز كرد".

ماوەیەك هەستی خۆشەویستی بۆ كچێك بۆ دروست بووە  

ئەو سەركردە كوردە باس لە قۆناغەكانی خوێندی دەكات و دەڵێت "لەیەكی ناوەندییەوە تا پۆلی چواری ئامادەیی هەمووساڵێك لەبەرئەوەی یەكەم‌ و مەعفو بووم نەدەچوومە تاقیكردنەوەكانی كۆتاییەوە" نایشارێتەوە حەزی لەسروشت ‌و وەرزش كردن بووە، بەتایبەتی تێنس‌ و مەلە كردن هەرگیز لێخوڕینی ئوتومبێل فێر نەبووم، چونكە خولیا‌ و ئارەزووی لە بەپێ رۆشتن بووە.

ئەو باس لەوە دەكات كە لەگۆرانی بێژانی عەرەب زیاتر گوێی لەعەبدولوەهاب‌و نازم غەزالی‌و ئوم كەلسوم‌و زوهرە حسێن‌و سەباح گرتووە. دەشگێرێڕێتەوە "جارێكیان لەبیرمە دەجار بەدیار سەیر كردنی فلیمێكەوە دانیشتم كە سەباح گۆرانی تیا دەوت".. لە بارەی گۆرانی بێژانی كوردیشەوە حەزی لەدەنگی یوسف كاوس‌و تایەر تۆفیق‌و مەحمەد ساڵح دیلان‌و سەید عەلی كوردستانی بووە، "لەبیرمە لەقۆناغی ناوەندی لەكۆیە كاتی باران بارین بەچەترەوە پیاسەم دەكرد، زۆر حەزم لەپیاسە كردن بوو لەژێر باراندا، دواتریش عاشقانە حەزم لەشیعرەكانی شێركۆ بێكەس بوو بەهۆی جوانی وێنەسازی‌و فراوانی خەیاڵ‌و ماناوە".

مام جەلال هەر لەتەمەنی 13 ساڵییەوە تێكەڵ بەكاری سیاسی‌و جموجۆڵی قوتابیان بووە‌و  هەر لەسەرەتای كاری سیاسیشییەوە نەچووەتە پاڵ شیوعییەكان‌و لە1946ەوە بووە بەئەندامی پارتی‌.

لە یاداشتەكانیدا باس لەوە دەكات كە "پێویستە مرۆڤی سیاسی راستگۆو داوێن پاك‌و خانەدان‌و بەئەخلاق بێت، زۆر ئەهلی نوكتە گێڕانەوەش بووم، بەڵام خۆم لەمەشروب خواردنەوەو قوماركردن‌و عەشقبازی بەدوور دەگرت، تەنها جارێكیان نەبێ‌ بۆ ماوەیەكی كەم هەستی خۆشەویستیم بەرامبەر بەكچێكی سلێمانی بزوا‌و بەس".

هەر بە گەنجی زۆر وڵات گەڕا

كاتێك لە14ی نیسانی 1948دا فیستیڤاڵی لاوان‌و قوتابیان لەمەیدانی سەباعی بەغدا رێكدەخرێت "تاڵەبانی گەنجترین‌و چالاكترین ئەندامی فیستیڤاڵەكە دەبێت"  بەپێی قسەی كەریم ئەحمەدی مامۆستای. لەكاتێكیشدا كە تاڵەبانی تەمەنی 18 ساڵ دەبێت، لەكۆنگرەی دووەمی پارتیدا ساڵی 1951 لەبەغدا بەئەندامی كۆمیتەی ناوەندی هەڵدەبژێردرێت، بەڵام بەخواستی خۆی وازی لێدەهێنێت بۆ جەلیل هوشیار. 

لەكۆنگرەی سێهەمی پارتیشدا كە ساڵی 1953 لەكەركوك دەبەسترێت دیسان بەئەندامی كۆمیتەی ناوەندی هەڵدەبژێردرێتەوە‌و پاشان دەبێتە ئەندامی مەكتەبی سیاسی‌.

لەتەمەنی 22 ساڵ دەبێت، بەپەساپۆرتێكی ساختەوە لەبەندەری لازقیەی سوریاوە بەڕێگەی دەریا دەچێتە رۆمانیاو لەوێشەوە روو دەكاتە وارشۆی پایتەختی پۆلۆنیا بەمەبەستی بەشداری كردن لەفێستیڤاڵی قوتابیان‌و لاواندا.

لەوارشۆوە بەرەو چین دەڕوات كە تا دەگاتە پەكین گەشتەكەی 14 رۆژ دەخایەنێت‌و بەشەمەندەفەر ئەمسەرو ئەوسەری خاكی روسیا دەكات، ئەو دەڵێت "من بەبیروڕاكانی ماوتسی تۆنگ سەرسام بووم". 

هەر لەمنداڵییەوە حەزی لەفێربوونی زمانی عەرەبی‌و خولیای خوێندنەوەو لەبەركردنی شیعرەكانی جەواهیری بووەو دواتریش كە بۆ خوێندنی زانكۆ چووەتە بەغدا ئەوی ناسیوەو دەڵێت "دۆستایەتی من‌و جەواهیری تا دەهات قوڵتر دەبوو، رەنگە ئەویش خۆشحاڵ بووبێت بەرامبەر بەوەی گەنجێكی كورد سەرسامە بەو".. 

ساڵانی 1957‌و 1958 سەڕەرای دەرپەڕاندنی جەواهیری لەعێراق‌و رۆشتنی بۆ چیك‌و نیشتەجێ‌ بوونی لەشاری پراگ، هێشتا پەیوەندیمان هەر بەردەوام بوو.. ئەو عادەتی وابوو كە كڵاوێكی  بەدەستچنراوی دەكردە سەری‌و منیش چەند كڵاوێكی رەنگاورەنگی بەدەستچنراوی كوردیم بەدیاری بۆ نارد، لەبیرمە لەسەر یەكێكیان نووسرا بوو بژی كوردو كوردستان‌و ئاشتی بۆ جیهان. هەمیشە ئەو ئەوەی لەسەر دەكرد.. ئێمە دۆستی گیانی بەگیانی یەكتر بووین، تەنانەت ساڵی 1964 لەپراگ شیعرێكی دەربارەی من نووسی.

تاڵەبانی لەگەڵ بارزانی باوك

تاڵەبانی لەگێڕانەوەی یاداشتەكانیدا دەڵێت "كە ساڵی خوێندنی 1958‌و 1959 لەبەغدا درێژەم بەخوێندندا، هەموو دەمەو عەسرانێك دەچوومە ماڵی بارزانی، ئەو منی زۆر خۆشدەویست لەبەرئەوەی ساڵێك دەستم لەخوێندن هەڵگرت لەپێناو بینینی ئەودا كە رووم كردە مۆسكۆ، ئەمە لەیادەوەری ئەودا مابوو، بارزانی وەكو كوڕی خۆی سەیری دەكردم". 

تاڵەبانی باس لیەوەش دەكات "پێی نەریتی عەشائیریی كوردستان رێگە بەكەسی نامەحرەم نادەن بچێتە ناو خێزانیانەوە، بەڵام من ببووم بەمەحرەمی ماڵی بارزانی‌و حەزم لەهەر خواردنێك بوایە خۆم داوام لێدەكردن بۆم لێبنێن، بۆ نمونە دەموت: ئەمڕۆ خۆم داوەت دەكەم بۆ ساوەر! هەزار رەحمەتی خوا لەو بێت، بارزانی قا قا پێدەكەنی‌و دەیوت: خەڵك داوەت دەكرێت، كەچی تۆ خۆت خۆت داوەت ئەكەیت! هاها! دەموت: ئەزبەنی من خۆم تەنها لەماڵی ئێوە داوەت ئەكەم. گەر ئەو بۆ شوێنێكیش بڕۆشتایە من وەك حیمایە بەدوایەوە بووم ‌و پارێزگاریم لێدەكرد".

457 جار بینراوە

زیاتر

copyright 2019, All Rights Reserved Developed by TeraTarget for Digital Intelligence and IT Innovations