مەكتەبی سیاسی یەكێتی بەبۆنەی ٤٦ ساڵەی دامەزراندنیەوە ڕاگەیندراوێکی بڵاوکردەوە

لڤین:

بەیاننامەی مەكتەبی سیاسی بۆ یادی ( ٤٦ ) ساڵەی دامەزراندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان‌و (٤٥ ) ساڵەی هەڵگیرسانی  شۆڕشی نوێ

كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان …

كەسوكاری سەربەرزی شەهیدان…

پێشمەرگە قارەمانەكان…

جەماوەری دڵسۆز و هەڤاڵانی تێكۆشەری یەكێتی…

(1) ی حوزەیرانی ساڵی (1975)، لەهەلومەرجێكدا، كە كوردایەتی و دۆزی ڕەوای گەلەكەمان لە ئاڵۆزترین ‌و سەخترین دۆخدا بوو، بەهۆی هەرەسی شۆڕشی ئەیلول‌و پیلانی شوومی (جەزائیر)ەوە، نائومێدی ناخ ‌و دەروونی هەموو كوردێكی دڵسۆز و تێكۆشەری تەنیبوو، ڕژێمی بەعس-یش لە لوتكەی  لەخۆبایبووندا سەرقاڵی ستراتیژی شۆفێنانەی سڕینەوەی گەلی كوردستان بوو، لە بارودۆخێكی نێودەوڵەتی وا كە زلهێزەكانیش بەهۆی پاراستنی بەرژەوەندییان ویژدانیان سڕ ببوو، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بەڕابەرایەتی ڕابەرو سەرۆكی مێژووییمان جەنابی مام جەلال و پۆڵێك تێكۆشەری دەستەی دامەزرێنەر و سەركردایەتی ناوەوەی وڵات  دامەزرا و هاتە كۆڕی خەباتەوە بۆ بەرپەرچدانەوەی ئەو واقیعە داسەپاوە.

ئەم دامەزراندنە وەرچەرخانێكی مێژوویی گەورەش بوو لە مێژووی بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی گەلی كوردستان. ڕچەشكێنێكی ناوازەش بوو، لە شێوازی خەباتی پێشمەرگانە ‌و ژیانی حزبایەتی لە كوردستان و بگرە تەواوی ناوچەكەیشدا.

زۆری نەخایاند لە ساڵڕۆژی یەكەمدا شاخ ‌و چیا و گوندەكانی كوردستان، بوون بەسەنگەری ئاوەدانی  پێشمەرگە چالاكی ‌و داستانەكانی شۆڕشی نوێ، ورەیان دایەوە بە خەڵك و ئەژنۆی رژێمیشیان شكاند. لەزیندانەكانیشدا جەلادەكان لە خۆراگری و ئازایەتی تێكۆشەرەكانی یەكێتی تاسابوون، كە وانەی (كەم ژیان، كەڵ ژیان)ی رابەرانی سێ كۆچكەی كۆمەڵە بوو بە سەرمەشقی خەبات، كۆچە و كۆڵانی شار و شارۆچكەكان، زانكۆ و ناوەندەكانی خوێندن، سەنگەرێكی تری شۆڕش بوون و دوژمنیان هەراسان كردبوو.

لەیەكێتی ‌و شۆڕشی نوێ دا، بەتەنها گیانبازی و شەهیدبوون و قارەمانێتی پێشمەرگە و تێكۆشەرانی رێكخستن و زیندانییان بەرجەستە نەبوون،  بەڵكو لە رێبازی فكری و ئاوێتەبوونی خەباتی ژنان ‌و لاوان ‌و خوێندكاران، لە بوژانەوەی هونەر و ئەدەب و نووسین و راگەیاندن و رۆژنامەوانی لەناو شۆڕشدا، نەك بۆ یەكێتی، بەڵكو بۆ كوردایەتیش بوون  بە شانازی و سەروەرییەكی مێژوویی. تەنانەت دوای جینۆساید ‌و ئەنفالیش رۆڵە جوامێرەكانی یەكێتی بە گەشانەوەی شێوازی خەباتی پارتیزانی، نەیانهێشت پشكۆی شۆڕش خامۆش بێت. تا لەگەڵ پێشبینی وردی سەرۆك مام جەلال بۆ كەڵكەڵەی فراوانخوازی سوپای بەعس ‌و قۆستنەوەی هەلومەرجی وەتاقكەوتنی رژێمی سەدام، لە دوای داگیركردنی كوێت، یەكێتی بەتەگبیری رێكخستنەكان ‌و هیمەتی هێزی پێشمەرگەی كوردستان راپەڕینی گەلی بەرپا كرد، بەشێكی بەرچاوی كوردستانی لە بەعس ڕاماڵی ‌و هەرێمی رزگاركراو بووە ناوەندی ئەزموونی حوكمڕانی دیموكراتی خاوەن پەرلەمان ‌و حكومەتی خۆبەخۆ كە لە مێژوودا دەرفەتێكی كەم وێنە بوو بۆ گەلەكەمان.

لەو رەوتی تێكۆشانی سیاسیی دوای راپەڕینیشدا یەكێتی سەرباری هەموو سەختی و ئاستەنگەكان، شەڕی ناوخۆیی وڵات و گەمارۆی هەمەجۆر درێژەی بە خەبات دا، تا لە نیسانی (2003) دا دەورانی ستەمی بەعس پێچرایەوە، دەورانی تێزی یەكێتی بۆ وڵاتێكی دیموكراتی و فیدرال دەستی پێكرد كە دەستووری گەلپەسەندی عێراق هێنایە كایەوە، سەرەنجام مامی گەورە،  رابەری شۆرشی نوێ ،بوو بە یەكەم سەركۆماری هەڵبژێدراو،  یەكەم سەركۆماری كورد لەو وڵاتەی دەیان ساڵ بوو دەستو پەنجەی لەگەڵ چەوساندنەوەی گەلەكەمان  نەرم كردبوو . مامی یەكێتی بووە ناونیشانی درەوشاوەی وڵاتێكی ئیتحادی كە  دەستوورەكەی دانی بە هەرێمی كوردستان و سەنگی كورد وەك نەتەوەیەكی رەسەنی خاوەن ماف و ئەرك، دا نابوو .

هەرچەندە بە داخەوە ئەم رێرەوە ڕاست و رەوایە تا سەر نەمایەوە و ئێستا وڵاتەكە، بە كوردستانەكەی خۆشمانەوە، نوقمی كێشەی قوڵبۆتەوە كە بۆتە هەڕەشە لەسەر رێرەوی دیموكراسی و گەشەی سیاسیی و ئابووری و فەرهەنگی،  بەڵام بە ئێستاشەوە پێشنیازو تێزە واقیعی و دەوڵەمەندەكانی سەرۆك مام جەلال و یەكێتییەكەی مام لە توانایدایە عیراق بگێرێتەوە سەر رێرەوی ئاوەدانی خۆی ،لە حكومەتێكی دیموكرات و فیدرال كە دەربەستی چارەسەری تەنگژەكانی نێوان پێكهاتەكان و نێوان هەرێم و بەغدایش بێت

 

هاوڵاتیانی خۆشەویست، هەڤاڵانی دەربەست؛

بەداخەوە ئەمرۆ لە عیراق ناكۆكی ‌و ململانێی لایەنەكان چۆتە قۆناغێكەوە كە هەموو  ئەگەرێكی نەخوازراوی لێ چاوەروان دەكرێت‌، لەم ئاستەدا كورد پێویستی بە یەكریزی ‌راستەقینە و هاوسەنگ، بە خوێندنەوەی ووردی هاوكێشەكان هەیە،  بۆ ئەوەی خەبات بۆ بەدیهێنانی مافە دەستوری‌و دیموكراسی ‌و نەتەوەییە رەواكانی و شایستە دەستووری و دارایەكانی سەربخات و دڵنیایی بداتەوە بە میللەتەكەمان.

ئەمرۆ ناوچە كوردستانییە دابڕێنراوەكان، لە رووی ئیداری‌ و ئەمنییەوە، لە دۆخێكی خراپدان، بۆشایی ئەمنی وایكردووە، گروپە تیرۆریستییەكان جموجوڵەكانیان دەست پێ بكەنەوە و ئۆقرەیی ئەو ناوچانە و تێكرای عێراقیش بخەنە مەترسییەوە. ئەم دۆخە رێگە لە ئارامی وڵات و سازكردنی هەڵبژاردنێكی پاك و بێگەردیش دەگرێت، كە ویستی بزاوتی جەماوەریی شەقامی عێراق و ئیرادەی چاكسازی و ڕاستكردنەوەی پرۆسەی سیاسیی عێراقیشە .

بۆیە  جەختدەكەینەوە لەسەر: هەماهەنگی نێوان پێشمەرگە و سوپای عێراق ‌و رێككەوتنی هاوبەش بۆ پڕكردنەوەی ئەو بۆشاییانە. پێویستە دۆخی كەركوك و خانەقین و خورماتوو و ناوچەكانی تریش  ئاسایی بكرێنەوە، بێگومان جێبەجێكردنی مادەی (140)ی دەستوریش بە شاڕێی ‌ چارەسەری دۆخی كۆتایی دەزانین.

هەڤاڵان !

بۆ ئەم قودرەتمەندییە كوردستانییە پێویستە بەرەی ناوخۆیییش   پتەو ببێت،  چونكە كێشە سیاسیەكانی نێوان لایەنەكان، كەموكورییەكانی رێڕەوی حوكمڕانی‌و تەشەنەكردنی گەندەڵی ‌و مەركەزیەتی توندی ئیداری ‌و دارایی، بەرتەسكردنەوەی ئازادی رۆژنامەوانی و رادەربڕین و چالاكی مەدەنی، لە نموونەی كەیسی گیراوەكانی بادیناندا ، وڵاتەكەمانیان  لە گۆشەیەكی تەسكدا  قەتیس كردووە و ناوبانگی سیاسیشمانی زڕاندووە. كە ئەمەش بە خراپ لەسەر ئەزموونەكە و ئایندەی گەلەكەمان دەشكێتەوە

بۆیە وەك یەكێتی نیشتمانیی كوردستان جەختدەكەینەوە، ئەزموونی هەرێمی كوردستان كە بەری رەنجی تێكۆشان یەكێتی و تێكڕای  گەلی كوردستانە، هی ئەوە نییە   هیچ لایەنێك ‌ بەهۆی بەرژەوەندی تەسكەوە یاری بە چارەنوسییەوە بكات. پێویستە ئیرادەی سیاسییمان بۆ ئەم ئەركە نیشتمانی و رەوایە بخەینەكار ، ئەم ویستەش بە چاكسازی ڕاستەقینە لە حوكمڕانی و باشكردنی گوزەرانی خەڵك‌، بە لەخۆبردوویی سیاسی ‌و دەستبەرداربوون لە بەرژەوەندییە تەسكەكان،  دێتەدی.

لەم چوارچێوەیەدا وایدەبینین هاوپەیمانی كوردستان لەنێوان یەكێتی و بزووتنەوەی گۆڕان و لێكتێگەیشتنە هاوبەشەكانی  تر، هەم كۆششێكی دیموكراسییە بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی عێراق و هەمیش ژینگەی یەك ریزی سیاسیی گەلەكەمان و پێكەوە كاركردن لە ئایندەی كوردستان و عێراق، بۆ ئەركە كوردستانیی و عێراقییەكانی چاكسازی و ڕاستكردنەوەی رێرەوی سیاسیی، دەرەخسێنێت و دابینی دەكات.

سەبارەت بە ژیانی دەروون حزبیانەی  یەكێتییش ، بەشانازییەوە لەدوای كۆنگرەی نوێبوونەوەوە، بە سەركردایەتی ‌و سیاسەتێكی  نوێ‌-ەوە، قۆناغێكی تازە لەژیانی رێكخراوەیی یەكێتی هاتۆتەئاراوە، چارەسەركردنی كێشە‌و كەموكورتییە  كەڵەكەبووەكانی چەند ساڵی ڕابردوو، بەتایبەتی لە قۆناغی دوای نەخۆشكەوتن و ماڵئاوایی جەنابی مام جەلال، بۆتە رەوتێكی گەرم وگۆڕی هیوابەخش،  هەڵبەتە هێشتاش پێویستیمان بە هەوڵ ‌و كۆششی زیاتر هەیە، بەم بۆنەیەوە بەڵین دووپات دەكەینەوە سەرباری پەتای جولە پەكخەرەكانی كۆرۆنا و بەربەستەكانی تر،  بۆ تەواوكردنی پرۆسەی نوێبونەوەو سازدانەوەی زیاتری یەكێتی بۆ راپەراندنی ئەركەكانی داهاتوو، بەردەوام دەبین.

كەسوكاری سەربەرزی شەهیدان…

پێشمەرگە قارەمانەكان، كەمئەندامانی سەنگەر ‌و زیندانیانی سیاسی، كادر و تێكۆشەرانی یەكێتی، ژنان و لاوان، گوندنیشنیانی پشت‌و پەنای شۆڕش، نەوەی تازە ‌و كچان و كوڕانی كوردەواری، پیرۆزبایی یادی دامەزراندنی یەكێتی ‌و هەڵگیرساندنی شۆڕشی نوێ –تان لێدەكەین، لە ئاستی گەورەیی گڵكۆی (20) هەزار شەهیدی یەكێتی و هەموو شەهیدانی گەلەكەمان ، سەری واجبی رێز و نەوازش دادەنوێنین

ئەی هەموو ئەوانەی لەم كاروانە دوورو درێژەی یەكێتی ‌و شۆڕشی نوێ‌ دا، قوربانیتان دا ، جەرگتان سووتا و ئازارو ئەشكەنجەتان كێشا، ماندوبوون و دەربەدەر و ئاوارەبوون ئێستا كە لە بەردەم ئێوەی سەربەرز و یادی یەكێتی ‌و شۆڕشی نوێ‌ دا وەستاوین، لەبەردەم گڵكۆی پیرۆزی رابەری مێژووییمان  مام جەلال، بەڵێن دووپات دەكەینەوە كە درێژە بە خەبات بدەین، تا بەدیهێنانی هەموو ئامانجەكانمان لە(ئاشتی، دیموكراسی، مافی مرۆڤ و چارەی خۆنوسین)

 

– سڵاو لە هەموو ئەم تۆماری خەبات و خوێن و رەنج وفرمێسكە.

– سڵاو لە كۆششی چلوشەش ساڵە، سڵاو لە خەباتی داهاتووی و تێكۆشەرانی داهاتووی ئەم كاروانە مەزنە.

– یادە مەزنەكە لە هەمووتان و لە هەموومان پیرۆز بێت و پێكەوە دووپاتی بكەینەوە:

– یەكێتی چارەنووسە و نوێبوونەوەش ئیرادەمانە.

– ئێوەش هەمیشە هەر شاد و سەربەرز و سەركەوتووبن.

 

مەكتەبی سیاسیی

یەكێتیی نیشتمانی كوردستان

١-٦-٢٠٢١

بابەتی پەیوەندیدار

Back to top button